Martın 30-da Almaniyanın Potsdam şəhərindəki Hans Otto Teatrında (HOT) Hindistan əsilli ingilis yazıçısı Salman Rüşdinin "Şeytan ayələri" romanı əsasında hazırlanmış tamaşanın premyerası olub. Yerli polis orqanlarının mühafizə tədbirləri görməsinə rəğmən, tamaşadan əvvəl və sonra heç bir hadisə baş verməyib. Salman Rüşdi tamaşaya dəvət olunsa da, gəlməyib. DPA agentliyinin yaydığı məlumata görə, "Şeytan ayələri"nin səhnə variantı sonda auditoriyanın gur alqışlarını qazanıb.
Artıq 80 yaşını adlamış məşhur alman yazıçısı, 1999-cu ilin Nobel mükafatı laureatı Günter Qras İkinci Dünya Müharibəsinin son çağlarında, 17 yaşında ikən, SS sıralarında xidmət etdiyini açıqlayanda və bunu təsdiqləyən sənədlər ortaya çıxanda, hər tərəfdən kəskin tənqidlərə məruz qaldı. "Alman millətinin vicdanı" adlandırılan sənətkar heç bir cinayət törətmədiyni, kimsəyə güllə atmadığını vurğulasa da, hücumlar səngimədi. O qədər ki, hətta onun "Nobel"inin geri alınması barədə tələblər səslənməyə başladı. Həmin vaxt dünyanın müxtəlif ölkələrindən Qrasın qələm dostları onun müdafiəsinə qalxdılar. Onların sırasında ünlü türk yazarı Yaşar Kamal da vardı. Yaşar Kamalın o zaman Günter Qrasa yazdığı məktubun mətni belə idi:
Miyan Məhəmməd Şərif – görkəmli Pakistan alimi, Pakistan Fəlsəfə Konqresinin banisi və prezidenti. İslam Mədəniyyəti İnstitutunun direktoru (Lahor), Pəncab Universiteti rəyasət heyətinin üzvu, «Pakistan fəlsəfə dərgisi», «İqbal», «Təhzibül-əxlaq» kimi jurnalların redaktoru olmuşdur. O, həmçinin Amerika Fəlsəfə Assosiasiyasının üzvü, fəlsəfə cəmiyyətləri beynəlxalq federasiyasının (Paris) direktorlarından biri, Hindistan Fəlsəfə və Psixologiya İnstitutunun fəxri elmi məsləhətçisi seçilmişdir. M.M.Şərif özünəməxsus fəlsəfi sistem yaratmış və onu «dialektik monadizm» adlandırmışdır. Onun fəlsəfəsinə görkəmli Şərq mütəfəkkirləri ilə yanaşı, Leybnis və Hegelin təsiri olmuşdur. «Dialektik monadizm» adlı əsəri məşhurdur. M.M.Şərif 1965-ci ildə vəfat etmişdir. Aşağıdakı məqalə onun 1952-ci ildə Lahorda nəşr edilmiş «İqbal bir mütəfəkkir kimi» («Igbal as a thinker») kitabından götürülmüşdür.
Məhəmməd İqbal – şair və filosofdur. Onun filosof-şair, yoxsa şair-filosof olduğunu dəqiq müəyyənləşdirmək asan məsələ deyil. İqbalın poetik əsərləri sırf fəlsəfi əsərlərindən sayca çoxdur. Onun fəlsəfi əsərləri yalnız iki kitabdan ibarətdir ki, onlardan biri əsasən tarixi, digəri isə sxolastik səciyyə daşıyır. Bu fakt adamda belə qənaət doğura bilər ki, İqbal ilk növbədə şair, sonra isə filosofdur. Amma İqbal barədə belə fikrə düşmək düzgün sayıla bilməz. Onun yaradıcılığında poeziya ilə fəlsəfə elə üzvi şəkildə çulğaşıb ki, bunun analoquna ondan əvvəlki heç bir mütəfəkkirdə, hətta Dantedə də rast gəlmirik. İqbalın həm poeziyası, həm də fəlsəfəsi dərin və əzəmətlidir, bütün yaradıcılığı boyu onlardan biri digərindən geri qalmamışdır. Başqa sözlə, İqbalın məfkurəsinin təkamülündə poeziya və fəlsəfə daim bir-birini tamamlamış, onlar arasında həmişə bir tarazlıq və ahəng hökm sürmüşdür.
Biz, keçid dövrünün gəncləriyik! Uşaqlığımız, çörək növbəsində, Cavanlığımız, avtobus növbəsində, Ümidlərimiz, növbəti sabahlarda… Arzularımız ürəyimizdə, Doludur ürəyimiz də. Həm küskün, həm duyğulu, Gözlərimiz yuxulu, Addımlarımız inamsız, Inamımız keçici olaraq Vicdan dairəsi xaricində…
Sıra sənə çatdı Gəl Ağ kəndirlərin bacasından bax! Arxayınam ki, Anılarına Başqa bir kef çökəcək! Bu dirsəkli dirəklərdə əsən Ərsin boğazların sıralanmış uçuşudur ...Sevgilərini burax Gəl Ağ kəndirlərin bacasından bax!
Kubanın paytaxtı Havanada əfsanəvi inqilabçı Çe Gevaranın arvadı Aleyda Marçın xatirələr kitabı təqdim olunub. "Mən heç vaxt yazıçılıq fikrində olmamışam, amma ərim haqqında əziz xatirələrimi danışmaya bilməzdim" – deyə Aleyda Març "Evocacion" ("Xatirələr") adlı kitabının təqdimat mərasimində bildirib. Xanım Març əlavə edib ki, o heç vaxt jurnalistlərə müsahibə verməyib və indi də bunu etmək fikrində deyil: "Mənim demək istədiklərimin hamısını bu kitabda oxuya bilərsiniz".
Tanınmış Misir yazıçısı Baha Tahir "Buker"in ərəb analogu sayılan və 50.000 dollarlıq pul mükafatını nəzərdə tutan ödülə sahib olub. Mükafatın təqdim olunması mərasimi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu Zəbi şəhərində keçirilib.
Çinin ən məşhur şairlərindən olan Ay Kinq ("Ay Kuinq", "Ay Khinq" kimi də oxuna bilər, bizdə rus transkripsiyasının təsiri ilə "Ay Tsin" kimi tanınır) 1910-cu ildə doğulub. Uşaqlıqdan rəssamlığa böyük həvəsi varmış. Odur ki, 18 yaşında rəssamlıq təhsili almaq üçün İncəsənət İnstitutuna daxil olub. Bir neçə həftə sonra institutun rektoru ona deyib: «Sən burda bir şey öyrənə bilməyəcəksən». Buna görə Ay Kinq Parisə gedib və üç il (1929-32) orada rəssamlıq təhsili alıb. Renuar və Van Qoqun əsərləri, Mayakovski və Verharnın poeziyası, Kant və Hegelin fəlsəfəsi dünyagörüşünə güclü təsir göstərib. Çinə qayıtdıqdan və bir müddət rəssam kimi fəaliyyət göstərdikdən sonra Kuomintanq (yaxud Qomindan – Çin Millətçi Partiyası) əleyhinə çıxdığı üçün həbs edilib və üç il zindanda saxlanıb. Kinq ilk şeirini məhz bu dövrdə – həbsxanada yazıb və həmin vaxtdan etibarən şairliyi əsas peşəsinə çevirib. Yaponiya ilə müharibə illərində o, ölkəni qarış-qarış gəzərək, vətənpərvərlik ruhlu şeirləri ilə insanları işğalçılarla mübarizəyə səsləyib. Çin Xalq Respulikası yaranandan bir neçə il sonra Kinq "sağçılıq"da ittiham olunaraq, Mancuriyaya sürgün edilib. 20 il ərzində (1958-78) ölkədə Kinqin şeirlərinin çapına icazə verilməyib.
Məşhur "Emmanuel" filminin qəhrəmanı onun arvadı olmuşdu
78 yaşlı Belçika yazıçısı, flamand ədəbiyyatının ən parlaq nümayəndəsi Hüqo Klaus dünən könüllü surətdə həyatdan gedib. Alsheymer xəstəliyinə tutulmuş dünya şöhrətli yazıçı həkimlərə evtanaziya barədə müraciət edib və evinin yaxınlığındakı xəstəxanada ölüb.
İyirminci əsrin ən böyük yazıçı-fantastlarından biri Artur Klark Şri-Lankanın paytaxtı Kolomboda 90 yaşında vəfat edib. Ağır xəstəliyinə baxmayaraq, son nəfəsinə qədər həyat eşqini saxlayan yazıçı yaradıcılığına da ara verməyib. Bütün ömrü boyu poliomielitdən əziyyət çəkən Klark elə bu səbəbdən də dünyasını dəyişib, amma 100-dən artıq kitabın müəllifi ölməzdən qabaq Frederik Pol ilə birlikdə yazdığı "Sonuncu teorem" adlı romanını tamamlayıb və onun gələn il işıq üzü görəcəyi bildirilir. Artur Klark 1917-ci ildə İngiltərənin cənub-qərbindəki Somerset qraflığında doğulub. İkinci Dünya müharibəsində Britaniya hərbi hava qüvvələrində radar operatoru olub və mürəkkəb hava şəraitində uçuşların asanlaşdırılması üçün radar sisteminin hazırlanmasında iştirak edib. Sonralar həyatının bu dövrünü 1963-cü ildə nəşr olunan "Hamar yol" adlı yarısənədli romanında təsvir edib.
